July 4, 2011

Цэцэгнээс жижигхэн хар ялаа нисээд байна уу?

Сциарид гэх энэ ялаа нь савтай цэцгэнд ариутгаагүй хөрсөөр дамжин ордог. Эсвэл цонхоор орж ирж чийгтэй хөрсөнд өндөгөө үлдээдэг. Бүрмөсөн энэ ялаанаас салж болдоггүй байна. Үржих, хооллох орчин нь байхад цацсан хорны үйлчилгээ дуусангуут буцаад нисээд эхэлдэг.  
Чийгтэй хөрс, хөрсөн дэх ялзарч байгаа органик бодис нь энэ ялааны үржих орчин болдог гэнэ.
Сциарид нь жижигхэн шумуул (0,5—2 мм) юм. Өнгө нь ихэвчлэн саарал болон хар. Далавчтай, далавчгүй гэж байдаг. Томорсон үедээ хоололдоггүй тул цэцэгэнд хор хөнөөлгүй. Чийгтэй хөрсөнд өндөгөө гаргадаг. Хэд хоногийн дараа өт хэлбэртэй хөлгүй,  2-10 мм урттай авгалдайнууд гарч эхэлдэг. Өтний гэдэс толгой нь нэвт харагддаг. Үүгээр нь энэ ялааны авгалдайг бусад өт, цагариган хорхойноос ялгаж болдог байна. Авгалдай, өндөг нь хуурай хөрсийг тэвчиж чаддаггүй. Чийгтэй шорооноос гаргахад хэдэн минутын дотор үхдэг байна. 

Хор хөнөөл
Цэцгийг зөв арчилж байхад цэцгэнд учруулах хор хөнөөл нь бага байдаг. Жирийн үед авгалдай нь ялзарч буй органикаар хоололдог. Хэрэв олноороо үржиж байгаа тохиолдолд цэцэгний хэсгээр хооллож эхэлдэг. Зарим төрлүүд нь, жишээ нь өргөст хэмхийн ялаа  (Bradysia brunnipes Mg.) болон хүлэмжний ялаа (Plastosciosa perniciosa Edv) зөвхөн үндэсээр болон цэцэгний хөрстөй нийлсэн хэсгээр хоололдог байна.  
Устгах арга хэмжээ
Бүрмөсөн устгагддаггүй, дахин дахин гарч ирээд байдаг. Хор хөнөөл нь тасалгааны цэцгэнд айхтар их биш ч олноор үржээд эхлэхээр хэцүү асуудал болно. Олноор үржиж байгаа нь муу агро арчилгаа хийсний шинж. Хөрсөнд бүрэн ялзарч дуусаагүй органик гаралтай зүйлс хийхээс болгоомжил: цэцэгний унасан навч, цэцэг, илжирсэн үлдэгдлүүд г.м.
Устгах арга хэмжээнд орхоос өмнө сциарид ялаа мөн биш гэдэгийг тогтоох хэрэгтэй. Учир нь жимснээс гаралтай бас ижил ялаа байдаг. Жимсний ялаа нь муудсан жимсний чанамал, компот, хэт боловсорсон жимсний үнэрээр нисч ирдэг Дрозофила нэртэй ялаа гэнэ.
Устгах нэг арга нь ялааны хор найруулж байгаад хөрсийг услаж устгах. Дараагийн арга нь услах усандаа цитромон эсвэл аскофен эмийг (3-4 литр усанд тал эм) найруулж услах.   
Ялаанаас сэргийлэх хамгийн гол арга - хөрсөө ариутгаж хэрэглэх.
<><> </> <><> </> <><> </>
Шар өнгийн наалддаг цаас тавьхад илүү ялаа, хорхой цуглардаг байна
Би хор хэрэглэх боломж байдаггүй тул өөрийн хэрэглэж ирсэн арга байдаг. Өндөг гаргах ялааг түүж өгч шинээр үржих боломжийг алга болгодог. Үүний тулд:
  1. Ялааны наалддаг хор хөрсний дээгүүр, цэцэгний савны дээр тойруулаад эвтэйхэн тавьж өгдөг. 
  2. Цэцгэнд агаарын чийг ихэсгэх гэж тавьсан подностой усанд олноор орж үхсэн байдаг юм. Иймээс ялаа нисээд байвал подностой сав шууд тавьж эхэлдэг. Нисэж байгаа ялааг ийм аргаар түүж устгаад, хөрснөөс шинээр гарсан нь мөн адил наалдаад бага багаар цөөрсөөр, яваандаа 3-4 долоо хоногийн дотор алга болдог. 
  3. Энд тэнд нисэж байгаа нэгийн зэргийг хурдхан л алгаараа пад хийдэг. Тэгэхгүй бол бас аль нэг цэцэгт очоод өндөгөө цацвал илүү хор хөнөөлтэй.
  4. Миний хувьд ихэвчлэн энэ ялаа цэцэгний үрсэлгээ хувь хүнээс авахад хамт ирдэг. Дэлгүүрийн цэцэгнээс харьцангуй ялаа гарч ирэх нь бага. Ямар ч шинэ цэцгийг шинээр авахдаа карантинд байлгах хэрэгтэй. 7 хоног тусад нь өөр өрөөнд ч юм уу тавьж өгөх нь элдэв өвчинтэй үгүй, хорхой шавьжтай үгүй зэргийг мэдэхийн тулд хийдэг.
  5. Ялаа нь өндөгөө өнгөн хөрсөнд цацдаг. Иймээс хөрсний өнгөн хэсгийг 2-3см гүн хатааж байж дараагийн услалгааг хийж байвал үржих нөхцлийг багасгаж өгч байгаа.
  6. Энэ ялаа дренажны нүхээр орж бас үүрлээд байдаг. Иймд дренажны нүхрүү орхооргүй болгох хэрэгтэй.
  7. Мөн үүрэлсэн цэцэгтэй савыг олох хэрэгтэй. Усалгаа эхэлхээс өмнө ус шүрсэж өгөхөөр ялаанууд нисэж эхэлнэ, аль цэцэгнээс илүү гарч ирээд байна гэдгийг тодорхойлж авна. Эсвэл усалгаа хийхээс өмнө цэцэгний савыг сайн тоншиж өгөх, эсвэл бага зэрэг хүчтэй хөдөлгөхөд дренажны нүхнээс ялаанууд унаж харагддаг. Аль цэцгэнд үүрэлснээ мэдээд авсан бол энэ цэцгийн хөрсийг шинээр солих хэрэгтэй - савыг нь ариутгаж өгнө, шинэ хөрсөө ариутгана, мөн цэцэгний иш, үндэсийг урсгал усанд сайн булхаж угаагаад марганцтай усанд 1-2 цаг болгох хэрэгтэй. Хуучин хөрсөө ч гэсэн ариутгаад хатаагаад өөр цэцгэнд хэрэглэж болно.
  8. Шумуулын эсрэг хэрэглэдэг, цахилгаанд залгадаг жижигхэн фумигатор залгаж болно. Нисэж байгаа хэдийг устгана, харин хөрсөнд байгаа авгалдай, өт зэргийг давхар хороор устгаарай.
http://www.senpolia.ru/ -ийн мэдээллээс ашиглав